Zijn grief was dat die de koninklijke macht drastisch beperkte. Zijn band met zijn overgebleven broer Hendrik was beduidend minder goed. De dood koning bet casino van Alexander, aan de vooravond van Willems 31ste verjaardag, was een zware klap. Zijn leven lang zou Willem zich meer op zijn gemak voelen als landedelman op Het Loo dan als prins in Den Haag.
De rol van koning kan zowel door een man als een vrouw vervuld worden. Koning(in) der Nederlanden is de titel waarmee het staatshoofd van het Koninkrijk der Nederlanden wordt aangeduid. Op zijn achttiende verjaardag werd hij, volgens traditie, onderscheiden met de hoogste Nederlandse civiele onderscheiding, het grootkruis in de Orde van de Nederlandse Leeuw. Als reden werd gegeven dat hij een “koning van iedereen” wilde zijn, waarbij volgens hem geen executieve functies hoorden van een beperkt aantal organisaties. Bij zijn aantreden als koning op 30 april 2013 legde Willem-Alexander de meeste van zijn officiële executieve functies neer.
De volgende dag keerde het koningspaar met hun jongste dochter met een lijnvlucht weer terug in Nederland. Nadat er in de media ophef ontstond over deze koninklijke vakantie besloot het paar de vakantie af te breken. Andere evenementen vonden in andere, beperktere vorm plaats, zoals de Nationale Dodenherdenking en Prinsjesdag.
Hoewel koning Willem II als kroonprins zelf minister was geweest, hield hij zijn eigen oudste zoon buiten de besluitvorming. In juni 1836 vroeg Salomon Dedel in naam van koning Willem I, ten behoeve van diens kleinzoon Willem, officieel om haar hand, maar zij wees een huwelijk met Willem af. ‘En nadat deze de akademie verlaten had, gevraagd te worden om een bijles te geven aan den tweeden prins Alexander, ware mij onaangenaam ja krenkend.’ ‘De erfprins zal zijne studien nu spoedig voleindigd hebben’, schreef hij in februari 1836 aan zijn collega hoogleraar C.J.
De echtgenote van een staatshoofd is prinses-gemalin, maar kan (wettelijk besluit) aangesproken worden met de aanspreektitel koningin (zonder grondwettelijke taak). Dit met gevolg dat zijn oudste kind, Elisabeth de eerste kroonprinses werd en, bij leven en welzijn vervolgens de eerste koningin der Belgen zal worden. De festiviteiten ter gelegenheid van het huwelijk werden in Nederland al snel afgebroken wegens het overlijden van ‘s konings broer prins Hendrik op 13 januari. Willem ging eerst voor de oudste, prinses Pauline, maar het klikte meer met de jongste van de twee, Emma, die op dat moment nog net geen 20 jaar was, waarna al snel tot een huwelijk besloten werd. Willem trad op 18 juni (Waterloodag) 1839 in het huwelijk met zijn volle nicht prinses Sophie van Württemberg, de dochter van koning Willem I van Württemberg en Catharina Paulowna. Willem was de oudste zoon uit het huwelijk van koning Willem II der Nederlanden en koningin Anna Paulowna.
Omdat de koning niet bereid was terug te komen op zijn weigering om het regeringsstandpunt uit te dragen, trad de ministerraad af. Toen Willem III in Amsterdam een anti-rooms-katholieke petitie kreeg aangeboden hield hij een gloedvolle rede, die de hoogopgelopen gemoederen overigens ook onmiddellijk deed bedaren. In april dat jaar vond alsnog een feestelijke inhuldiging van het bruidspaar plaats. Tweede keus was een dochter van de verdreven koning George V van Hannover, maar die weigerde. Een huwelijk met een Nederlandse gravin bleef voor hem evenwel uitgesloten. Van zijn enige overgebleven broer Alexander viel namelijk evenmin een huwelijk te verwachten.
De ministers van Financiën, Van Bosse, en Binnenlandse Zaken, Van Tets van Goudriaan, boden daarop hun ontslag aan. Willem wees er de ministerraad op dat hij niet kon terugkomen van zijn belofte aan Amsterdam en bewerkstelligde, door Eerste Kamerleden onder druk te zetten, dat de Senaat de spoorwegwet afwees. Het wetsvoorstel over het kanaal werd echter door de Tweede Kamer aangehouden, terwijl dat over de spoorwegwet wel werd aangenomen. De Tweede Kamer ging daarin mee en verhoogde de uitgaven met vier miljoen gulden. Mijer wilde er eigenlijk niets van weten, maar bezweek onder de aanhoudende druk. Hij drong er bij Willem op aan om de verordening voor zich te houden.
Hare Majesteit Koningin Máxima heeft dinsdagmiddag 24 februari online gesproken met de Europees Commissaris voor Financiële … Hare Majesteit Koningin Máxima doopt donderdagmiddag 12 maart het onderzoeksschip Anna Weber – van Bosse van het Koninklijk … Zijne Majesteit de Koning heeft woensdagochtend 25 februari op Paleis Noordeinde achtereenvolgens de heer prof. mr. dr. W.H. Koningin Máxima is bij de jaarlijkse Iftar-bijeenkomst van MKB Den Haag in Grand Hotel Kurhaus in Scheveningen. Momenteel zijn er in België vier mensen die de titel van koning(in) dragen, maar één is Koning der Belgen. Na de Franse tijd werd de soevereiniteit in 1813 opgedragen aan Willem Frederik, Prins van Oranje-Nassau, daarna koning Willem I van Nederland genoemd.
Het bracht geen huwelijksgeluk, want ze wilde opnieuw van haar echtgenoot weg. Hij zou haar dwingen tot “schandalige handelingen die de zeden en de waardigheid kwetsen van iedere vrouw”. Al in 1842 wilde Sophie gescheiden van haar echtgenoot gaan wonen. Het werd een slecht huwelijk, mede door Willems nauwelijks verholen buitenechtelijke affaires, andere seksuele uitspattingen en grillige karakter.
